دانش بی همتا

عنوان طرح:

تغيير محتواي آموزشي پايه اول دوره ابتدايي،

همسوسازي با برنامه درسي ملّي

آموزش معلمان

باسمه تعالي

1. مقدمه :

با تصويب سند تحول راهبردي نظام تربيت رسمي و عمومي جمهوري اسلامي ايران در هشتصدو بيست و ششمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش، بخش هاي مختلف نظام آموزشي كشور مخاطب اين سند تحولي قرار گرفتند. براساس اين سند، تحول در زير نظام برنامه درسي يكي از الزامات عملي براي رسيدن به اهداف پيش بيني شده بود ولذا طراحي و تدوين " برنامه درسي ملي " به عنوان نقشه راه نظام برنامه درسي در دستور كار متوليان آموزش و پرورش قرارگرفت.

با آغاز عملياتي كردن راهكارهاي مورد نظر سند و بروندادهاي اوليه برنامه درسي ملي، تغيير در برنامه¬هاي درسي نيز در برنامه سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي قرار گرفت. از طرف ديگر براساس مصوبات شوراهاي عالي انقلاب فرهنگي و آموزش و پرورش ، مقرر شده بود كه ساختار جديد آموزشي از سال تحصيلي1390-91  اجرا شده و براساس آن ومتناسب با اسناد بالا دستي، برنامه ها وكتاب هاي پايه هاي اول ابتدايي تغيير نمايد.

نظر به اين كه تبيين برنامه ها و همراه نمودن عوامل دست اندركار آموزش و پرورش با تغييرات مدنظر از محوري ترين مسائل در تحول مي باشد و از آنجا كه مقرر گرديده مرحله اوليه تغييرات برنامه ها و كتاب هاي درسي  موردنظر از ابتداي سال تحصيلي در دسترس نظام آموزشي كشور قرار گيرد، طرح ذيل با عنوان " آموزش معلمين - تغيير محتواي آموزشي پايه اول دوره ابتدايي، همسوسازي با برنامه درسي ملّي – " درصدد است تا بستر لازم براي آشنايي معلمين پايه اول ابتدايي با تغييرات رويكردها، روش هاي آموزشي و محتواي كتاب هاي جديد التأليف را فراهم نمايد.

2. ضرورت و اهميت:

برنامه درسي ملي با ارائه يك الگوي جديد هدف گذاري شامل پنج عنصر(تفكرو تعقل، ايمان، علم، عمل و اخلاق) در چهار عرصه ارتباطي متربي(با خود، خدا، خلق، خلقت) اقتضائات كاملا جديدي را براي مؤلفه هاي برنامه درسي (رويكرد، محتوا، راهبردهاي ياددهي و يادگيري، ارزشيابي،...)  و برنامه آموزشي ايجاد مي كند. لذا به تأكيد سند تحول راهبردي نظام آموزش و پرورش، همراهي و همكاري فرهنگيان بخش اجتناب ناپذيري از استلزامات اصلي اجراي مؤفقيت آميز برنامه هاي تحول آفرين خواهد بود.  ضرورت هاي آموزش هاي توجيهي معلمين، شامل موارد زير مي باشد.

1.         ضرورت آشنايي با برنامه درسي ملي : سند برنامه درسي ملي نقشه كلان برنامه درسي و چارچوب نظام برنامه ريزي درسي كشور را تعيين مي كند لذا آشنايي اجمالي فرهنگيان با اين سند زمينه را براي نشر ارزش ها و ادبيات خاص اين سند فراهم كرده و حساسيت جامعه فرهنگي را نسبت به اجرا ي  اين سند افزايش خواهد داد.

2.ضرورت يكپارچه¬سازي فهم از ادبيات تحول برنامه درسي: برنامه درسي ملي نقشه راهنماي انتقال ايده ها ومفاهيم اصيل تحولي به محتواي آموزشي مي باشد. نشر اين مفاهيم نيازمند بحث و تبادل نظر در ميان معلمين مي¬باشد تا جامعه فرهنگي كشور به يك فهم مشترك از ادبيات برنامه درسي برسند.

3. ضرورت توجيه تغييرات مفاهيم و محتواي پايه: بر اساس برنامه درسي ملي درجريان تدوين محتواي آموزشي و تربيتي پايه اول ابتدايي تلاش شده تا با رعايت اصول مدنظر برنامه، محتواي آموزشي پايه در تمامي حوزه هاي يادگيري به معيارهاي برنامه نزديك شوند، و راهبردهاي يادهي و يادگيري نيز به تناسب ميزان تغييرات محتوا با خواسته هاي سند هماهنگ گردد. لذا شايسته است مؤلفين و برنامه ريزان محتواهاي آموزشي به تعامل با معلمين در اين زمينه پرداخته و به درك مشتركي نسبت به اين تغييرا ت برسند و فرصت هاي مناسب يادگيري را براي متربيان خودشان فراهم نمايند.

4. ضرورت پوشش تمامي حوزه هاي يادگيري:  اسناد تحولي به جريان تربيت نگاه يك پارچه داشته و اين امر در تنظيم محتواي آموزشي نيز مورد تاكيد قرار گرفته است. لذا  بايد برنامه درسي پايه به صورت هماهنگ و يكپارچه به معلمين اين پايه عرضه گرديده و برنامه آموزشي به صورت يك كلّ به نظر معلمين پايه رسانده شود.

5. ضرورت بازآموزي روش هاي ياددهي-يادگيري: سهم مهمي از تحول آموزشي ، تحول در روش هاي ياددهي-يادگيري مي باشد. علي رغم اين مهم، آخرين دوره برگزارشده بسياري از دروس پايه اول مربوط به سالها پيش بوده و باتوجه به تغييرات معلمين پايه اول، اجراي اين برنامه ها فرصت ذي قيمتي است تا روش هاي آموزشي بازبيني شده و معلمين از آخرين مباحث در اين حوزه اطلاع يابند.

رویکرد برنامه درس ملی

تعریف :رویکر برنامه درس ملی عبات است : از قطرت گرایی توحیدی

اصول حاکم بر برنامه های درسی وتربیتی

الف اصل دین محوری : مبانی وارزشهای اسلام ناب محمدی باید بر تمامی اصول ، رویکردها ، اهداف ، محتوای برنامه ها وروش های تربیتی ودرسی حاکم باشد واین اصل بر سایر اصول نیز حاکم است

ب اصل تقویت هویت ملی : برنامه های درسی ئتربیتی باید زمینه ارتقا هویت ملیرا از طریق توجه وتقویت باورها وارزشهای  انقلاب اسلامی ، میهن دوستی ، وحدت واستقلال ملی وانسجام اسلامی را فراهم نماید وتلاش کند که هویت متربیان را به سطح هویت الهی ارتقا دهد

ج اصل اعتبار نقش محوری معلم ومربی: برنامه های درسی وتربیتی باید به نقش محوری معلم ومربی در رهبری وتربیتی براب مقدم کردن تزکیه برتعلیم غنی سازیمحیط تربیتی ویادگیری ، فعال سازی متربی در فرایند یادگیری ترقیب متربیان نسبت به یادگیری بصورت مستمر توجه نماید

چ اصل جامعیت: برنامه های درسی وتربیتی باید به نیازهای کنونی وآینده متربی وجامع در سطوح محلی ، ملی وجهانی ودر عرصه های فرهنگی ، اقتصادی ، علمی ريا، اجتماعیی ، فناوری توجه کند

داصل توجه به تفاوتها : برنامه های درسی وتربیتی باید به تفاوتهای محیطی ، جنسیبتی وفردی متربیان توجه کرده ودر این خصوص از انعطاف لازم برخوردار باشند

خ اصل توازن وتعادل : برنامه های درسی وتربیتی باید به رعایت تعادل وپرهیز از افراط وتفریط در بهره گیری از روشها وابزارهای مختلف ومتفاوت در طراحی ، تولید ، اجرا ارزشیابی برنامه ها پایبند باشد

ع اصل خود یادگیری مادام العمر : برنامه های درسی ئوتربیتی باید توان ، انگیزش وزمینه های لازم ومناسب را جهت خودیادگیری وخود سازی مادام العمر برای متربیان ومعلمان فراهم کند

ف اصل مشارکت وتعامل : فرایند برنامه ریزی تربیتی ودرسی باید زمینه مشارکت موثر خانواده ها ومعلمان ، مربیان متربیان ، مدارس ، وسایر نهادهای فرهنگی ، علمی ، تربیتی ، اقتصادی  فراهم نماید.

جدول زير صلاحيت‌ها و يادگيري‌هاي مشترك، براساس عناصر پنج‌گانه‌ الگوي هدف‌گذاري، را كه توسط كميته‌ي محتواي آموزشي و پرورشي برنامه درسي ملي و با كمك كميته‌هاي برنامه درسي ملي استان‌ها تهيه شده را نشان مي‌دهد. اين‌ها آن چيزي است كه خروجي‌هاي آموزش و پرورش بايد به آن دست يابند. يك بار ديگر اصل اولويت يادگيري‌هاي مشترك را مرور كنيد.  حال مي‌دانيد كه اولويت با كدام اهداف و يادگيري‌هاست. خروجي‌هاي آموزش و پرورش مي‌توانند به سطوح متفاوتي از رياضي، فيزيك، زيست‌شناسي، جغرافيا و هر موضوع ديگري دست يابند اما همه مي‌بايد توانايي تفكر و تعقل را كسب كنند، ايمان و نگرش توحيدي داشته باشند، اهل كار باشند و اخلاق حسنه داشته باشند. با اين تعريف اصل و اساس محتوا يادگيري‌هاي مشترك است و حوزه‌هاي يادگيري بستري براي اين يادگيري‌ها به شمار مي‌آيند. البته اين نگرش افرادي را كه گرايش برنامه‌ريزي موضوع محور دارند نگران مي‌كند اما اين نگراني بي‌مورد است چرا كه دانشگاه‌ها وظيفه‌ي انتقال دانش تخصصي را برعهده دارند و اگر متربيان به يادگيري‌هاي مشترك دست‌يابند براي ادامه‌ي زندگي خود آماده خواهند بود چه به دانشگاه بروند و چه راه ديگري را انتخاب كنند.

يادگيري‌هاي مشترك در عنصر تفكر:

در اين عنصر  انواع تفكر يعني تخيل، حل مسئله، تفكر انتقادي، ابداع و خلق، تفكر سيستمي مورد تاكيد قرار گرفته و فرايند تفكر نيز به ترتيب با  پرسش‌گري، كاوش‌گري، هدايت مشاهدات، تحليل، قضاوت براساس شواهد، و تصميم‌گيري ادامه مي يابد اما كار به تفكر ختم نمي‌شود بلكه قضاوت براساس نظام معيار  كه همان تعقل است پيگيري مي‌شود. همه اينها به منظور تربيت فرد و ارتقا موقعيت او در مسير شكوفايي فطرت الهي و حيات طيبه است لذا  تأمل در خود و  خود ارزش‌يابي به عنوان يكي از يادگيري‌ها و صلاحيت‌هاي مشترك و نه به عنوان فنون ارزشيابي حائز اهميت مي‌شود.

يادگيري‌هاي مشترك در عنصر ايمان و باور:

كسب نگرش توحيدي، باور به كرامت و قدرت اراده و انتخاب انسان، قائل شدن به ارزشمندي تفكر و تعقل، و ارزشمندي مخلوقات، باور به هدفمندي خلقت، باور به ارزشمندي علم و علم جويي، ارزشمندي نهاد خانواده، و وطن‌دوستي از يادگيري‌هاي مشترك همه‌ي حوزه‌هاي يادگيري مي‌باشند. دستيابي به اين باورها  نياز  به تفكر و تامل در عرصه‌هاي مختلف زندگي و طول زمان  دارند؛ با يك جمله، عبارت، پارگراف، و حتي چند درس در كتاب‌هاي مختلف نمي‌توان به آن‌ها دست يافت بلكه اين موارد بايد در همه‌ي برنامه‌هاي درسي حضور، بروز و ظهور داشته تا در طول 12 سال تحصيل به باورهاي عميق فرد تبديل شوند. منظور از حضور در برنامه درسي نيز حضور ظاهري و فيزيكي در كتاب درسي نيست بلكه حضور به عنوان جهت‌گيري‌ در انتخاب و سازماندهي محتوا، و راهبردهاي آموزش و ارزشيابي مي‌باشد.

يادگيري‌هاي مشترك در عنصر علم:

كشف جهان به عنوان فعل خداوند، خودآگاهي، فرهنگ و هويت  سه صلاحيت و يادگيري مشترك برنامه‌هاي درسي مي‌باشند. برنامه‌هاي درسي مختلف موضوعات مختلفي دارند و علوم متفاوتي را به يادگيرنده انتقال مي‌دهند اين تفكيك يك تفكيك روش‌شناسانه است كه مطالعه‌ي علوم را آسان‌تر ساخته است در آموزش هم اين تفكيك به طور سنتي دنبال مي‌شود موضوع اين آموزش‌ها هر چه باشد  مي‌تواند منجر به كشف جهان به عنوان فعل خداوند شود. در طول ساليان تحصيل و از طريق تجربيات يادگيري گوناگون متربي قادر خواهد بود طبيعت و هستي را به عنوان فعل خداوند بشناسد، و جايگاه خود را در خلقت درك كند و به ظرفيت وجودي خود پي ببرد و به خودآگاهي دست يابد. همچنين برنامه‌هاي درسي مي‌بايد فرهنگ و هويت فرد را شكل دهند. هر يك از برنامه‌ها مي‌توانند با انتقال فرهنگ و تمدن ايران و اسلام به تناسب موضوع به شكل‌‌‌گيري يك هويت يكپارچه‌ي ايراني اسلامي كمك كنند.

يادگيري‌هاي مشترك در عنصر كار و عمل و مجاهدت: يادگيري‌هاي مشترك در اين عنصر به يادگيري‌هاي مي‌پردازند كه به فرد در طول زندگي براي انجام امور تحصيلي، شغلي، خانوادگي كمك مي‌كنند. يادگيري مستمر  كه مصداق «ز گهواره تا گور دانش بجوي» مي‌باشد به فرد كمك مي‌كند تا در دنيايي متغيير به طور دائم نيازهاي يادگيري خود را رفع نمايد. خود مديريتي. انجام واجبات و ترك محرمات، مشاركت، همياري، مهارت كار با ديگران، مهارت‌هاي ارتباطي، مهارت رهبري او را در انجام امور زندگي ائم از تحصيلي، شغلي و ... توانمند مي‌سازد. مطالعه و پژوهش، استفاده از فنّاوري اطلاعات و ارتباطات، توليد محصول از ملزومات زندگي تحصيلي و شغلي حال و آينده‌ي فرد است. برنامه‌هاي درسي با موضوعات، روش‌ها و فرايندهاي خود مي‌توانند به شكل‌گيري اين  صلاحيت‌‌ها كمك كنند. مشاركت، همياري، خود مديريتي،  خودرهبري، و ... با يك ياچند فعاليت  ايجاد نمي‌شوند؛ اينها مي‌بايد از اهداف اوليه‌ي همه‌ي برنامه‌‌هاي درسي و در تمام سال‌‌هاي تحصيل باشند زيرا همانطور كه مي‌دانيد با يك گل بهار نمي‌شود.

يادگيري‌هاي مشترك در عنصر اخلاق و آداب: فضايل زيادي وجود دارد كه فرد مي‌بايد به آن‌ها آراسته شود و رذايل زيادي كه بايد از آن‌ها دوري جويد آموزش تك تك اين فضايل و رذايل به تنهايي نمي‌تواند منجر به فردي با اخلاق حسنه شود. فرد مي‌بايد به اخلاق نظري و عملي تواما دست يابد. اخلاق نظري را مي‌توان از طريق دروس مختلف به درجات متفاوت آموزش داد اما آنچه كه مهم است اخلاق عملي است لحظه به لحظه‌ي فرايندتحصيل متربيان بايد عرصه‌ي‌ تمرين و ظهور اخلاق عملي باشد. تامل در خود و خودارزشيابي كه در عنصر تفكر به آن اشاره شد مي‌تواند به صورت مراقبه‌ي دائمي به خودپايي و خودپالايي، و حفظ و پالايش انگيز‌ه‌ها(نيت) كمك كند. اعتماد به نفس، مسئوليت‌پذيري، انعطاف، اخلاق حرفه‌اي، پشتكار، نظم و قانون‌مداري از يادگيري‌هايي هستند كه از طريق محتوا و روش‌ها به طور مستمر  دنبال خواهند شد. صدق، صبر، عدالت‌خواهي و حق‌طلبي، حسن خلق، احسان و رافت، قناعت، استقامت و حيا از فضايلي هستند كه هم محتوا و هم راهبردها و روش‌هاي آموزش و ارزشيابي مي‌توانند به شكل‌گيري آن‌ها كمك كنند. ممكن است برخي فضايل ديگري را نام ببرند به عنوان مثال راستگويي، امانتداري، وفاداري و ...، هر يك اين موارد را مي‌توان ذيل يكي از موارد فوق‌الذكر طبقه‌بندي كرد به عنوان مثال راستگويي، و امانتداري  و وفاداري ذيل صدق طبقه‌بندي مي‌شوند زيرا نمونه‌هاي صدق در گفتار و رفتار هستند.

با مرور جدول زير يكبار ديگر  صلاحيت‌ها و يادگيري‌هاي مشترك را بررسي كنيد ببينيد آيا چهارويژگي ذكر شده در مورد يادگيري‌هاي مشترك براي آن‌ها صدق مي‌‌‌كند.

عناوین حوزه های یادگیری عبارت است :

تفکر وحکمت قرآن معارف اسلامی

زبان وادبیات فارسی

فرهنگ وهنر

کار وفن آوری

سلامت وتربیت بدنی

علوم انسانی ومطالعات اجتماعی

ریاضیات

علوم تجربی

زبان های خارجی

آداب ومهارت های زندگی

3. تغييرات برنامه هاي درسي:

برنامه درسي ملي جمهوري اسلامي ايران، حيطه تغييرات برنامه هاي درسي را از سطح مباني و اصول به ساير عناصر و اجزاء برنامه¬هاي درسي تعميم داده است. بر اين اساس، مؤلفين و برنامه ريزان محتواي آموزشي مؤظف بوده اند با در نظر داشتن مباني و رويكرد اين برنامه، نسبت به همسوسازي(بازبيني و يا تأليف مجدد) محتواي آموزشي با برنامه درسي ملي اقدام نمايند. لذا، تغييرات برنامه هاي درسي گروه هاي ذيربط به شرح ذيل اعلام مي گردد.

اهداف آموزش قرآن در پايه ي اول ابتدايي

طبق مصوبه ي 677 شوراي عالي آموزش و پرورش در تاريخ 7/6/1381 و اهداف برنامه ي درسي آموزش قرآن پايه ي اول ابتدايي دانش آموزان در پايان هر سال اول ابتدايي توانايي هاي زير را كسب مي كنند :

١- به شنيدن قرائت زيباي سوره های کتاب علاقه نشان مي‌دهد.

2- دوست دارد كتاب قرآن خود را پاكيزه نگه دارد.

3- با داستان‌هاي قرآني كتاب آشنا مي‌شود.

4- بامعنای برخی از عبارات ساده قرآن (به زبان کودکانه يا شعر) آشنا می شود.

5- در خواندن آهنگين و جمعي سوره‌هاي كتاب درسي، مشاركت مي‌كند.

6- با گوش دادن به قرائت آيات قرآن و نگاه‌كردن به عبارات آن‌ها، سوره‌هاي كتاب درسي را به صورت ساده يا آهنگين مي‌خواند.

7- برخی از کلمات وعبارات ساده قرآنی کتاب را بر اساس سير سوادآموزی فارسی می خواند

فرايند  و  مراحل  کلّی    تدريس

كتاب آموزش قرآن کلاس اول ابتدايي به ميزان يك ساعت در هفته توسط آموزگار پايه تدريس و تمرين مي‌شود. هر درس شامل بخش هاي زير است :

1- تصوير خوانی : در جلسه ی اول  هر درس تصوير يل تصاويری در ارتباط با موضوع درس آمده است. از دانش آموزان بخواهيد با دقت به تصوير نگاه کنند و پس از مشورت با دوستان خود نظرشان را درباره ی تصوير بيان کنند.

2- قرائت سوره : در هر يک از دروس سوره ای آمده است که دانش آموزان با نگاه کردن به لوحه ی آموزشی, همراه با نوار آموزشی بار اول گوش می کنند, بار دوم همراه با آن زمزمه می کنند و بار سوم همراه با نوار بلند می خوانند. 

3- شعر و سرود : معلم به کمک نوار شعرهايي را که درباره ی موضوع درس و يا ترجمه ی منظوم کودکانه ی سوره آمده را هم خوانی و تمرين می کنند.

4- پيام قرآني : از دانش‌آموزان بخواهيد كه پيام قرآنی را از نوار گوش کنند با هم خوانی نمايند, سپس ترجمه‌ي پيام قرآنی توسط معلم خوانده می شود, آن گاه دانش آموزان به كمك تصوير و يا پرسش‌هايي كه در كتاب آمده, درباره‌ي مفهوم پيام قرآنی با يك ديگر گفت‌وگو و مشورت می كنند و سپس نظر خود را درباره ی پيام و مصاديق آن در زندگي خود براي كلاس بيان می كنند.

5- داستان : در بعضي از دروس به جای پيام قرآني, يک داستان قرآنی آمده است. داستان را به يكي از شيوه‌هاي قصه‌گويي و به زبان ساده و به كمك تصاوير براي دانش‌آموزان تعريف كنيد. از بيان مطالب زائد و غيره مستند بپرهيزيد. از تعدادی از دانش‌آموزان بخواهيد تا هر يك بخشی از داستان را برای دوستانشان بازگو کنند.

6- روخواني : آموزش و تدريس بخش روخوانی قرآن از هفته ی اول دی ماه آغاز می شود؛ اين قسمت از درس به کمک لوحه ی آموزشی انجام می گيرد. توجه به دو موضوع در اين بخش ضروری است :

1لف- معلم محترم حتماً بايد با روش صحيح اشاره ی ثابت و متحرک آشنا باشد؛ در غير اين صورت آموزش روخوانی با اختلال جدی رو به رو خواهد بود. مديران محترم مدارس اسامی معلمان دوره نديده را به اداره ی متبوع معرفی کنند.  

ب- تهيه و استفاده از لوحه ی آموزشی در پايه های اول تا سوم دبستان الزامی است؛ لذا بر مديران محترم مدارس واجب است از محل سرانه ی دانش آموزی مدرسه در اسرع وقت نسبت به تهيه ی لوحه اقدام کنند. و معلمان  چند دانش‌آموزان براي کلاس, با صدای بلند مي‌خواند و ساير دانش‌آموزان از روي كتاب درسي خود خط مي‌برند.

: ميزان تغييرات برنامه درسي قرآن كريم پايه اول ابتدايي

الگوي هدف‌گذاري در برنامه درسي قرآن  ( پايه ی اول ابتدايي )

الگوي هدف‌گذاري در برنامه درسي قرآن (پايه اول ابتدايي) – ادامه ی صفحه ی قبل

الگوی    تدريس    يک   درس    کامل -     1

از    کتاب    آموزش قرآن    پايه ی   اول دبستان 

درس اول

موضوع درس :

به نام خدا ، بسم الله

اهداف

1-   ايجاد فضاي جذّاب و خاطره ‌انگيز به منظور تقويت انگيزه و علاقه براي يادگيري قرآن

2-   آشنايي با قرآن و برخي از آداب قرآن ( نگهداري، تلاوت و ...)

3-   آگاهي و ايجاد عادت به شروع كارها با نام خدا (گفتن بسم الله الرحمن الرحيم)

4-   آشنايي با معناي بسم الله الرحمن الرحيم و كلمات ساده‌ي مربوط به آن

5-   تقويت علاقه به شنيدن آيات سوره‌ي توحيد از نوار آموزشي

6-   توانايي خواندن سوره‌ي توحيد به صورت دسته‌جمعي

7-   آشنايي با آداب و اخلاق اسلامي در معاشرت با ديگران (سلام كردن)

8-   تفكر درباره‌ي خلقت پديده‌هاي خدا و زيبايي‌هاي طبيعت

9-   آگاهي از محبت خدا به انسان (نعمت پدر و مادر، دريا، كوه و ...)

مواد و رسانه‌ها :

كتاب قرآن و رحل، لوحه‌ي آموزشي، كتاب درسي، نوار آموزشي، وسايل تزئيني.

اهداف ضمني

شعرخواني، همكاري در برگزاري جشن قرآن، تعامل بين خانه و مدرسه، مشاركت در جمع‌خواني سوره‌ي توحيد

راهبردها و روش‌هاي ياددهي – يادگيري

پرسش و پاسخ، مشاهده، همياري و مشاركت، بحث و گفت‌وگو

فعاليت‌هاي ياددهي- يادگيري

جلسه‌ي اول :

1-    برگزاري جشن قرآن

2-    تصويرخواني كتاب

3-    هديه‌ي كتاب درسي قرآن و ساير رسانه‌هاي آموزشي مرتبط (در صورت امكان) به دانش‌آموزان

4-    همخواني شعر به نام خدا بسم الله

جلسه‌ي دوم :

1-    خواندن دسته‌جمعي پيام قرآني

2-    بيان معناي پيام و معناي برخي از كلمات آن

3-    گفت‌وگوي دانش‌آموزان درباره‌ي تصوير و سؤال پيام با يكديگر

جلسه‌ي سوم :

1-    خواندن سوره‌ي توحيد به طور دسته‌جمعي به كمك نوار آموزشي

2-    همخواني شعر سوره‌ي توحيد

3-    طرح پرسش‌هاي ساده از مفاهيم بيان شده در شعر به طور خلاصه

جلسه‌ي چهارم :

1-    يادآوري و تمرين سوره‌ي توحيد به صورت دسته‌جمعي و انفرادي داوطلبان

2-    آموزش پيام (مطابق با روش جلسه‌ي دوم)

3-    اجراي نمايش خلاق با محوريت موضوع پيام قرآني توسط دانش‌آموزان

الگوی    تدريس    يک   درس    کامل -    2

از    کتاب    آموزش قرآن    پايه ی   اول دبستان 

درس پنجم

موضوع درس :

كودك مسلمان

اهداف

1-   آشنايي متربي با برخي از رفتارهاي اسلامي

2-   آگاهي از ارزش‌هاي ديني (قرآن، رسول و ...)

3-   آشنايي با پيام قرآني نماز (نماز به عنوان يكي از اعمال عبادي)

4-   آشنايي با معناي پيام قرآني و كلمات ساده‌ي مربوط به آن

5-   آشنايي با روخواني كلمات و عبارات ساده‌ي قرآني كتاب درسي

6-   توانايي خواندن سوره‌ي حمد به صورت دسته‌جمعي

7-   تقويت علاقه به شنيدن آيات سوره‌ي حمد از نوار آموزشي

8-   آشنايي با اهميت پاكيزگي و رعايت آن در زندگي روزمره

مواد و رسانه‌ها :

لوحه‌ي آموزشي، نوار آموزشي، كتاب درسي، سجاده‌ي نماز، تصاوير مربوط به نماز و پاكيزگي.

اهداف ضمني

شعرخواني، همكاري در روخواني كلمات و عبارات ساده‌ي قرآني، مشاركت در جمع‌خواني سوره‌ي حمد

راهبردها و روش‌هاي ياددهي – يادگيري

بحث و گفت‌وگو، پرسش و پاسخ، همياري و مشاركت.

فعاليت‌هاي ياددهي – يادگيري

جلسه‌ي اول :

1-    تصويرخواني كتاب

2-    همخواني شعر «بچه مسلمان»

3-    خواندن دسته‌جمعي پيام قرآني و بيان معناي آن

4-    گفت‌وگوي دانش‌آموزان درباره‌ي تصوير پيام

5-    خواندن كلمات و عبارات قرآني كتاب درسي به صورت دسته‌جمعي با اشاره‌ي آموزگار

جلسه‌ي دوم :

1-    خواندن بخش اول آيات 1 تا 4 سوره‌ي حمد به طور دسته‌جمعي به كمك نوار آموزشي

2-    همخواني شعر سوره‌ي حمد

3-    طرح پرسش‌هاي ساده از مفاهيم بيان شده در شعر به طور خلاصه

جلسه‌ي سوم :

1-    يادآوري و تمرين آيات 1 تا 4 سوره‌ي حمد به صورت دسته‌جمعي و انفرادي داوطلبان

2-    خواندن بخش دوم آيات سوره‌ي حمد (آيات 5 تا 7) به طور دسته‌جمعي به كمك نوار آموزشي

3-    خواندن و تمرين عبارات قرآني كتاب درسي به صورت دسته‌جمعي با اشاره‌ي آموزگار

جلسه‌ي چهارم :

1-    يادآوري و تمرين آيات 5 تا 7 سوره‌ي حمد به طور دسته‌جمعي و به كمك نوار آموزشي

2-    خواندن دسته‌جمعي پيام قرآني و بيان معناي آن

3-    انجام فعاليت مربوط به پيام قرآني توسط دانش‌آموزان

4-    خواندن و تمرين جدول تركيب حروف و حركات و عبارات قرآني

  ر    فع  اشكالات   روخواني

عموم اشكالات روخواني دانش‌آموزان به ضعف مهارت روخواني يا به عدم دقت, شتابزدگي, اضطراب و عدم اعتماد به نفس مربوط است. آموزگار بايد با روش‌هاي گوناگون متناسب با هر اشكال آشنا باشد تا به روش صحيح اشكال دانش‌آموزان را برطرف سازد و مهارت روخواني دانش‌آموزان را افزايش دهد.

توجه به اصول زير براي توفيق بيش‌تر در رفع اشكالات روخواني دانش‌آموزان ضروري است.

1-    رفع اشكال همراه با تشويق دانش‌آموز نسبت به آن‌چه صحيح خوانده است, انجام شود تا موجب تقويت اعتماد به نفس او گردد.

2-    رفع اشكال بايد به نحوي انجام شود كه موجب اضطراب دانش‌آموز نشود.

3-    حتي ‌الامكان خود دانش‌آموز, اشكال خويش را برطرف كند.

4-    رفع اشكال, موجب صرف وقت بيش از حد نشود.

5-    تسلّط آموزگار بر روخواني متن درس, موجب تشخيص بهتر اشكالات و رفع آن‌ها مي‌شود.

6-     آموزگار نبايد بلافاصله, حالت صحيح كلمه را بخواند و نيز از دانش‌آموزان بخواهد كه آن‌ها هم, چنين كاري كنند.

7-     رفع برخي از اشكالات به تمرين بيش‌تر و مرور زمان نياز دارد و نبايد انتظار داشت همه ی‌ آنها بلافاصله برطرف شود.

روش رفع اشكالات روخواني دانش‌آموزان

با توجه به اصول فوق, آموزگار يكي از روش‌هاي زير يا تركيبي از آن‌ها را براي رفع اشكال انتخاب مي‌كند. اين روش‌ها عبارتند از :

1-    درحين خواندن دانش‌آموز, تذكر نمي‌دهيم, بلكه صبر مي‌كنيم تا پس از وقف در پايان کلمه يا عبارت تذكر لازم داده شود.

2-    با تشويق دانش‌آموز, از او مي‌خواهيم كه همان عبارت را با دقّت بيش‌تر دوباره بخواند. اين شيوه‌ي اشكال گرفتن, بيش‌تر زماني مفيد است كه اشكال دانش‌آموز, به علت عدم دقت كافي يا شتابزدگي در خواندن باشد.

3-    توجه دانش‌آموز را به كلمه‌ي غلط خوانده شده جلب كرده و با طرح سؤال, شكل صحيح و غلط كلمه را مقايسه مي‌كنيم و از او مي‌خواهيم تا شكل صحيح را بگويد. آن‌گاه او را تشويق می کنيم.

4-   اگر به نظر مي‌رسد كلمه يا عبارت غلط خوانده شده مشكل است, آموزگار كلمه يا عبارت را روي تخته نوشته و از دانش‌آموز مي‌خواهد تا با اشاره‌ي او, آن كلمه يا عبارت را به صورت بخش‌بخش بخواند.

تذكر :

بعضي از دانش‌آموزان لكنت زبان دارند و کلمه و عبارات را با مكث, تكرار و به كندي مي‌خوانند. آموزگار ضمن برخورد لطيف, مناسب و طبيعي سعي مي‌كند آن‌ها در انظار بقيه خجالت‌زده و مورد تمسخر قرار نگيرند

. ميزان تغييرات برنامه درسي زبان و ادبيات فارسي  پايه اول ابتدايي

چارچوب تحلیل محتواي فارسي اول دبستان  بر پایه ی همسوسازي با برنامه ی درسی ملّی

نگاره ي يك

درس یک نشانه ها (1)

2: ميزان تغييرات برنامه درسي هنر پايه اول ابتدايي

4   . ميزان تغييرات برنامه درسي تربيت بدني  پايه اول ابتدايي

اهداف برنامه درسي تربيت بدني دوره ابتدایی:

  الف : عنصر علم ( حیطه شناختی)

الف -1: آشنایی با حرکات پایه

 الف -2: کسب آگاهی در ارتباط با سلامت جسمانی

الف -3:  آشنایی باقابلیتهای جسمانی –حرکتی خویش

الف -4: آشنایی بامفاهیم ادراکی –حرکتی

الف -5: آشنایی بابازی ،بازیهای بومی وورزشی

الف -6: آگاهی از رفتارهای مناسب اخلاقی درفعالیتهای ورزشی

الف -7: آشنایی باوسایل ورززشی،نحوه تهیه ،کاربرد و نگهداری آنها

الف -8: آشنایی باوضعیت های صحیح بدنی درامورروزمره زندگی

 ب:عنصرعمل(حیطه مهارتی)

1-حفظ وتوسعه آمادگی حرکتی وجسمانی خود

2-مهارت دراجرای بازیها،بازیهای بومی وورزشی

3-مهارتهای مقدماتی ورزشی(مادر،رایج آموزشگاهی)

4-مهارت دراجرای حرکات بنیادی(پایه،ترکیبی وپیچیده)

5-جمع آوری اطلاعات مرتبط باسلامت،بهداشت فردی وفعالیت بدنی

6-توانایی دربرقراری ارتباط مناسب با دیگران درفعالیت های ورزشی

7-تلاش در جهت حفظ ونگهداری محیط های بازی به عنوان مکان های گذران اوقات فراغت

8-تلاش در جهت استفاده از منابع وامکانات محیطی در جهت حفظ وتوسعه سلامت جسمانی وحرکتی

ج:عنصر ایمان وباور،اخلاق(حیطه نگرشی)

1-    علاقه به حفظ وارتقای تواناييهاي جسمانی

2-    توجه به نعمت سلامتی به عنوان هدیه الهی

3-    علاقه مندي به رعايت اصول كار گروهي در فعاليت هاي ورزشي

4-    علاقه مندي به شركت در بازي هاي گروهي داخل و خارج مدرسه

5-    رعایت ارزش هاي اخلاقي  درفعالیت های ورزشی و تلاش در جهت اصلاح رفتار خويش

6-    احساس مسئولیت در حفظ ونگهداری امکانات ورزشی

7-    توجه به رعايت اصول ایمنی وبهداشت ورزشی ( فردي ، محيط)